Madejski

Kanał Sztolniowy – nieistniejący kanał pomiędzy Gliwicami a Zabrzem wybudowany w latach 1801–1812 w dolinie Bytomki. Łączył Główną Kluczową Sztolnię Dziedziczną w Zabrzu i Kanał Kłodnicki.

Pomysł przedłużenia Kanału Kłodnickiego w kierunku wschodnim do Zabrza i połączenia go z podziemną sztolnią służącą do odwadniania kopalń, a wykorzystywaną też do transportu węgla na łodziach, powstał około 1800 roku. Bezpośrednim impulsem było powstanie w Gliwicach huty (1798). Projekt kanału wykonał inżynier Promnitz pełniący funkcję inspektora wałowego. Kanał był na ukończeniu w 1806, kiedy to wybuchła wojna Prus z Napoleonem i prace przerwano. Ostatecznie kanał uruchomiono w maju 1812. 20 maja przepłynął pierwszy transport węgla.

Długość kanału wynosiła 8474 m, koszt budowy ok. 95 000 talarów. Kanał zasilany był wodami rzeki Bytomki oraz wodą odprowadzaną poprzez Główną Kluczową Sztolnię Dziedziczną. Przy wylocie sztolni znajdował się port, gdzie skrzynie z węglem były przeładowywane na barki przy pomocy żurawia. Na kanale zaprojektowano dwie pochylnie wzorowane na rozwiązaniach angielskich, na których łodzie, w celu pokonania różnicy poziomów, przeciągane były…