Kanał przerzutowy

Kanał Raduni – zabytkowy (wpis do rejestru zabytków nr 848 z 18 maja 1981), sztuczny przekop Raduni o długości 13,5 km. Ma on początek w Starej Raduni, w Pruszczu Gdańskim, a uchodzi do Motławy w Gdańsku. Płynie przez Pruszcz Gdański i Gdańsk.

Kanał został wytyczony w 1338 r., a wybudowany w latach 1348–1356 przez Krzyżaków, po uprzednim (w 1347 r.) zbudowaniu przed Pruszczem śluzy regulującej dopływ wody z Raduni. Pomysł realizacji tej budowli przypisuje się zwykle komturowi gdańskiemu i późniejszemu wielkiemu mistrzowi zakonu krzyżackiego Winrichowi von Kniprode. W istocie decyzja o budowie kanału zapadła w latach 1333–1334, a rzeczywistym inicjatorem budowy był inny komtur gdański – Jordan von Vehren. Najstarsza wiadomość o Kanale Raduni znajduje się w przywileju dla Oruni z 1338 roku, natomiast w źródłach gdańskich kanał pojawia się po raz pierwszy w 1342 roku. Kanał miał służyć przede wszystkim do zaopatrzenia położonych na bagiennym terenie Gdańska i tamtejszego zamku krzyżackiego w świeżą wodę pitną, a także jako napęd dla młynów (w tym Wielkiego Młyna – stąd jego pierwsza nazwa „Młynówka”), kuźni i tartaków. Wody płynące kanałem napełniały również gdańskie fosy…