Świnka

Chondrostoma nasus

Świnka to prądolubna ryba karpiowata rzek podgórskich, która twardą dolną wargą zdrapuje glony z kamieni.

Rzeka
Świnka (Chondrostoma nasus)
Fot. Original: Aka (Derivative work: Ellicrum) (kadr 3:2, białe tło pod wyciętą rybą) · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Przepisy połowowe

Czy świnkę można dziś zabrać do domu? Przy każdej wartości podajemy, czy to przepis krajowy, czy norma typowa w okręgach PZW.

Połów dozwolony
Dziś poza okresem ochronnym. Pamiętaj o wymiarze i limicie dobowym. Stan na 16 października 2026.
Okres ochronny
1 stycznia – 15 maja
Przepis krajowy, § 7 ust. 1 pkt 14
Wymiar ochronny
25 cm
Przepis krajowy, § 6 ust. 1 pkt 19
Limit dobowy
Brak
Przepis krajowy nie ustala limitu

Jak różnią się okręgi PZW

  • Limit dobowy: bez limitu sztuk (Mazowiecki, Kraków, Krosno); zakaz zabierania (Olsztyn)

W okręgu Olsztyn świnki nie wolno zabierać wcale, a w okręgu Nowy Sącz zakaz jej zabierania obowiązuje na łowiskach ochronnych. Oba okręgi tak samo chronią brzanę.

„Typowo w okręgach PZW” to najczęstsza wartość w zezwoleniach okręgów Olsztyn, Mazowiecki, Kraków, Krosno, Nowy Sącz, Poznań na 2026 rok; przy pozostałych podajemy przepis krajowy, czyli rozporządzenie z 12 lipca 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 1373). Wymiar mierzy się od początku zamkniętego pyska do końca najdłuższego promienia płetwy ogonowej (§ 6 ust. 2). Jeśli pierwszy albo ostatni dzień okresu ochronnego wypada w dzień ustawowo wolny od pracy, okres skraca się o ten dzień (§ 7 ust. 2). Wiąże zezwolenie okręgu, w którym łowisz. Przepisy wędkarskie

Najlepsze miesiące na połów

Szczyty brań; w okresie ochronnym połów zabroniony.

Sty
Lut
Mar
Kwi
Maj
Cze
Lip
Sie
Wrz
Paź
Lis
Gru
Szczyt brań Dobry okres Okres ochronny

O gatunku

Świnka to prądolubna ryba karpiowata rzek podgórskich, która twardą dolną wargą zdrapuje glony z kamieni. Rozpoznasz ją po tępym ryjku z otworem gębowym od spodu głowy i po czerwonawych płetwach.

Jak rozpoznać

Smukła, wydłużona ryba karpiowata o owalnym przekroju i głęboko wciętej płetwie ogonowej. Najłatwiej poznać ją po głowie: ryjek jest tępy, a otwór gębowy leży od spodu, poprzeczny i prosty. Dolna warga ma twardą, ostrą krawędź, którą ryba zdrapuje nalot z kamieni. Grzbiet zielonkawoszary, wierzch głowy ciemny, boki srebrzyste, a płetwy piersiowe, brzuszne i odbytowa czerwonawe.

Biologia i tryb życia

To ryba prądolubna krainy lipienia i brzany. Żyje w stadach w szybkich rzekach podgórskich, na płyciznach do około 2 m głębokości, nad żwirem i piaskiem. Żywi się głównie peryfitonem, czyli glonami zdrapywanymi z kamieni, a uzupełnia go larwami owadów i drobnymi skorupiakami. Zwykle ma 25–50 cm.

Trze się wczesną wiosną na żwirowych progach z szybkim nurtem. Na tarliska, często w dopływach, wędruje pod prąd nawet kilkadziesiąt kilometrów, dlatego szkodzą jej zapory i regulacja rzek. Jest jednym z pokarmów głowacicy.

Kiedy i gdzie łowić

W Polsce żyje głównie w karpackich dopływach Wisły: w Dunajcu, Rabie, Skawie i Sanie. W Sanie i dolnej Solince od kilku lat obserwuje się większe stada, a w 2010 r. stwierdzono ją po raz pierwszy w Bieszczadzkim Parku Narodowym.

Po okresie ochronnym najlepiej bierze latem i wczesną jesienią, na płytkich, szybkich odcinkach i w rynnach za progami.

Techniki i przynęty

Świnka rzadko bierze na typowe przynęty, bo żywi się glonami. Łowi się ją spławikiem prowadzonym z nurtem tak, by przynęta płynęła tuż nad dnem, na białe robaki, kastersa albo małego czerwonego robaka. Na rzekach podgórskich trafia się też muszkarzom na małe nimfy prowadzone przy dnie (muchówka).