Krzna Południowa

Krzna Południowa – mała rzeka w środkowej części Niziny Południowopodlaskiej, która wraz z Krzną Północną płynie na wschód i w Międzyrzecu Podlaskim łączy się, tworząc w ten sposób Krznę. Ma długość 67,5 km. Jest dłuższa o kilka kilometrów od swojej bliźniaczej strugi, prowadzi od niej więcej wody i przyjmuje się ją za początkowe ramię Krzny. Przy przeprawie przez jej dawniej bagnistą dolinę powstał w średniowieczu gród Łuków.

W epoce plejstocenu, podczas regresji lądolodu fennoskandzkiego ze zlodowacenia Warty, jej dolina była jednym ze szlaków odpływu wód roztopowych na wschód. Obecnie odprowadza wody z północno-zachodniej części Równiny Łukowskiej, szczególnie z pozostałości sandru.

Krzna Południowa bierze początek na wysokości 169 m n.p.m. na podmokłych zmeliorowanych łąkach koło wsi Żdżary w sąsiedztwie bagna Jata, które ma duży udział w zasilaniu tej strugi. Odtąd płynie uregulowanym korytem, składającym się z prostych odcinków. Prawie od granic rezerwatu Jata całe dno doliny pocięte jest systemem rowów melioracyjnych, które odprowadzają nadmiar wody z łąk, a także powoli spływającej z pól i częściowo z terenów zabudowanych…