Sama

Sama to rzeka na Pojezierzu Poznańskim w województwie wielkopolskim, lewy dopływ Warty. Wypływa z Jeziora Lusowskiego (122 ha) w Lusówku, na wysokości około 90 m n.p.m., i po 2 km skręca na południe, wchodząc w długą rynnę polodowcową, częściowo zajętą przez Zbiornik Radzyny — dolina jest tu podmokła, o wysokich brzegach, a w środkowym biegu zwęża się i jest niemal pozbawiona lasu. Po drodze rzeka przyjmuje odpływy z jezior Bytyńskiego, Lubosińskiego Dużego i Małego, Buszewskiego, Pamiątkowskiego, Szamotulskiego i Sycyńskiego, płynąc przez Lusówko, Jankowice, Kaźmierz, Myszkowo, Szamotuły, Grabowiec, Kobylniki i Obrzycko. Około 7,5 km przed ujściem skręca na północny zachód, a dolina pogłębia się i pojawiają się lasy; od młyna w Obrzycku Sama płynie jarem o bardzo bystrym nurcie, przypominając potok górski, po czym uchodzi do Warty w Obrzycku.